CT

Computer tomografie (CT) is een techniek die net als bij conventionele beeldvorming gebruik maakt van röntgenstraling (zie module Röntgen/CT techniek). Het verschil is dat waarbij je met een conventionele röntgenfoto een schaduwbeeld in 2D krijgt, je bij CT een 3D beeld door het lichaam krijgt. Het is een snel onderzoek waarbij in enkele seconden grote delen, dan wel het gehele lichaam afgebeeld kunnen worden. De beelden zijn in hoge resolutie, waardoor ook kleine afwijkingen goed zichtbaar zijn. Daarnaast zijn ze in alle richtingen te reconstrueren. CT geeft van alle onderzoeken de meeste informatie over de longen. Het kan gebruikt worden na een röntgenfoto of inconclusief echo onderzoek. Door gebruik te maken van intraveneuze contrastmiddelen kan de aankleuring (doorbloeding, perfusie) van organen en vasculaire structuren beoordeeld worden (fig. 8).

Klik voor overlay

CT angiografie (CTA) van de thorax; aneurysma van de aorta ascendens
CT angiografie (CTA) van de thorax; aneurysma van de aorta ascendens

Figuur 8. CT angiografie (CTA) van de thorax. Transversale coupe waarbij een aneurysma van de aorta ascendens zichtbaar is. Merk op dat het dense (‘witte’) constrastmiddel primair zich in de aorta bevindt en niet zozeer in de arterie pulmonalis; op deze manier kan de aorta goed beoordeeld worden. 

Wanneer een CT scan eenmaal gemaakt is kunnen de beelden in verschillende settings bekeken worden. Op deze manier wordt het contrast tussen de verschillende structuren geoptimaliseerd; de ‘weke delen setting’ en ‘long window’ zijn veel gebruikte settings (fig 9a/b). Lees hier meer over in het module Röntgen/CT techniek.  

Klik voor overlay

Weke delen window bij een CT thorax onderzoek met i.v. contrast
Weke delen window bij een CT thorax onderzoek met i.v. contrast

Figuur 9a.  CT thorax met i.v. contrast (in de arterie pulmonalis). Weke delen window; merk op dat het mediastinum, de musculatuur en het subcutane vet goed zichtbaar zijn. Het longweefsel is echter niet beoordeelbaar.

Klik voor overlay

Long window bij een CT thorax onderzoek met i.v. contrast
Long window bij een CT thorax onderzoek met i.v. contrast

Figuur 9b.  Dezelfde scan als fig. 9a. Long window; merk op dat het longweefsel nu goed zichtbaar is. De weke delen zijn echter zeer matig beoordeelbaar in deze setting.   

Ook kan er gebruik gemaakt worden van oraal en rectaal contrast om beter geïnformeerd te zijn over de darmen, zoals het beoordelen van post-operatieve naadlekkage.
CT is bij een zwangere vrouw, indien de stralenbundel in de buurt van de uterus komt, een relatieve contra-indicatie. De jonge vrucht is namelijk door snelle celdeling extra gevoelig voor de nadelige effecten van straling. Ook bij kinderen maak je liever geen CT vanwege de straling (dan gaat de voorkeur uit naar een echo of MRI onderzoek)


Voorbeelden CT indicaties:

  • Vraagstelling/stagering maligniteit in thorax/abdomen, na uitgebreid trauma (fig. 10).
  • CT Thorax: aanvullend na X-thorax, interstitiële longafwijkingen, infecties, longembolie.
  • CT Abdomen: aanvullend na inconclusieve echo, infecties, vraagstelling abces, perforatie of ileus, afwijkingen aan- of doorgankelijkheid van vaten.
  • CT Hersenen: vraagstelling bloeding of ischemie, na trauma
  • CT Skelet: na onduidelijk conventioneel onderzoek (bv bij persisterende verdenking op fractuur of beoordelen stand fractuurdelen bij comminutieve fractuur). 

Klik voor overlay

Leverlaceratie CT abdomen
Leverlaceratie CT abdomen

Figuur 10. CT abdomen. Leverlaceratie na trauma (fietsstuur in buik)